30 metreyi bulan gövdesi, 600 beygiri aşan motoruyla bir otobüs, artık sadece bir taşıma aracı değil, karayolunda gezen bir devdir. Peki dünyanın farklı kıtalarında yolcu taşıyan bu devler, hangi rakamlarla ve hangi mühendislikle inşa ediliyor?
Avrupa'nın Konfor Devleri
Avrupa'nın konfor odaklı devleriyle başlayalım. Almanya'da Setra firması tarafından üretilen Setra S 500, üç dingilli gövdesiyle 14,1 metre uzunluğunda, 2,5 metre genişliğinde ve 3,8 metre yüksekliğindedir; 500 beygir güç üreten ve 2.500 Newtonmetre tork sağlayan motoru, çoklu donanım ve sürücü destek sistemleriyle birleşerek geniş bir iç mekân ve uzun mesafeler için ideal bir yolculuk sunar. Yaklaşık 59 yolcu kapasitesine sahip bu dev, maksimum güvenlik ve maksimum konforu bir arada sunmak üzere özel olarak tasarlanmıştır. Onun hemen yanında Belçika'da Van Hool firmasının ürettiği TDX Astromega yer alır: çift katlı, 14,1 metre uzunluğunda ama 4 metreye varan yüksekliğiyle dikkat çeken bu üst düzey otobüs, 483 beygirlik motoru ve 2.500 Newtonmetre torkuyla hem yolcular hem sürücüler için birden fazla donanıma, 95 kişilik yolcu kapasitesine sahip olup orta ve uzun mesafeli yolculuklarda tercih ediliyor.
İskandinav Mühendisliği
İskandinav mühendisliği ise devleri farklı bir yaklaşımla üretiyor. İsveçli Volvo'nun 9800 modeli, maksimum sürekli çalışma süresi sunmak ve yakıt tüketimini optimize etmek üzere tasarlanmış yüksek verimli üç dingilli bir otobüs; 15 metre uzunluğunda, 2,6 metre genişliğinde, 24,7 ton ağırlığında olan bu dev, 500 beygirlik motoru, çoklu sürücü destek sistemleri ve otomatik araç yükseklik azaltma özelliğiyle uzun mesafeli yolculuklarda tercih ediliyor. Yine İsveç'ten Scania'nın dört dingilli, çift körüklü modeli ise saatte 70 kilometre hıza kadar yüksek güvenlik ve yolcu konforu düşünülerek tasarlanmış; 28 metre uzunluğunda, 2,6 metre genişliğinde, 360 beygir güç üreten motoruyla sınıfının en düşük yakıt sarfiyatına ve en düşük bakım maliyetlerine sahip. Motoru düşük devirlerde çalıştırarak yakıtı düşük tutan bu otobüs, 280 yolcu kapasitesiyle şehirlerarası transit taşımacılıkta yaygın olarak kullanılıyor.
Güney Amerika'nın Kalabalık Şehirleri
Güney Amerika'da ise kalabalık şehirlerin ihtiyacına göre şekillenen devler var. Brezilya'da Marco Polo firmasının ürettiği Paradiso 1800 DD çift katlı otobüsü, ileri teknolojiyle üretilmiş, Brezilyalı yolculara en üst düzeyde güvenlik ve konfor sağlamak üzere tasarlanmış bir dev; 15 metre uzunluğunda, 4,1 metre yüksekliğinde, 440 beygirlik motoruyla saatte 120 kilometre hıza ulaşabiliyor ve 600 litrelik yakıt deposu sayesinde çok uzun mesafeleri tek seferde kat edebiliyor. Yine Brezilya'da Volvo şasesi üzerine inşa edilen, hızlı ulaşım sistemlerinde güvenlik sağlamak üzere tasarlanmış çift körüklü bir dev otobüs ise 28,5 metre uzunluğunda, 340 beygirlik motoruyla 230 yolcu taşıyor; iç ve dış kameralarla donatılmış bu araç bugün Brezilya ve Kuveyt gibi ülkelerde toplu taşımanın omurgasını oluşturuyor. Benzer bir dörtdingilli çift körüklü Volvo modeli ise 28 metre uzunluğunda, 340 beygirlik motoru ve GPS destekli riskli alan tespiti ile otomatik hız kontrol sistemiyle 300 yolcuya kadar taşıma kapasitesi sunarak Brezilya gibi kalabalık ülkelerde tercih ediliyor.
Bir Türk İmzası: Otokar
Listenin en gurur verici durağı ise bir Türk imzası: Otokar'ın ürettiği Ultralife LF25, adını 25 metrelik uzunluğundan alan, yüksek güvenlik ve manevra kabiliyeti düşünülerek tasarlanmış eklemli bir dev. 2,5 metre genişliğinde, 3,4 metre yüksekliğindeki bu otobüs, 456 beygirlik motoru ve her iki yandan açılabilen 8 kapısıyla 200'ü aşkın yolcu taşıyabiliyor; bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin toplu taşıma filosunda hizmet veriyor.
Elektrikli ve Rekortmen Dev
Sıralamada tamamen elektrikli bir dev de yer alıyor: tek şarjla 300 kilometre menzil sunan bu otobüs, Çin, ABD, Brezilya, Macaristan ve Fransa gibi ülkelerde kurulu üretim tesisleriyle 2015-2018 yılları arasında dünya satışlarında liderliği ele geçirmiş, altı kıtada 300'den fazla şehirde hizmete girmiştir.
Zirvedeki isim ise şimdiye kadar üretilmiş en uzun otobüs unvanını taşıyor: 30,7 metre uzunluğunda, 27 ton ağırlığında ve 610 beygirlik güçlü motoruyla donatılan bu hibrit dev, 350 yolcu taşıma kapasitesine rağmen büyükşehirlerin dar kavşaklarında bile kolayca manevra yapabiliyor. Uzunluğuyla, gücüyle ve yolcu kapasitesiyle bu liste, otobüs mühendisliğinin sınırlarının aslında ne kadar esnek olduğunu bir kez daha gösteriyor.
